Uzmanlar, bilinçli değerlendirmelerimiz bizi yanıltabilse de sezgilerimizin iletişim sırasında bazı tutarsızlıkları fark edebildiğini belirtiyor. Özellikle yalnızca söylenen sözlere değil, davranışlara, beden diline ve konuşma biçimine dikkat edildiğinde daha sağlıklı değerlendirmeler yapmak mümkün olabiliyor.
Günlük yaşamda insanlar farklı nedenlerle gerçeği eksik aktarabiliyor ya da olduğundan farklı gösterebiliyor. Bu nedenle bir kişinin niyetini anlamaya çalışırken yalnızca sözlerine değil, sergilediği davranış örüntülerine de dikkat etmek önem taşıyor.
SAMİMİYETSİZLİK HER ZAMAN AYNI ŞEKİLDE ORTAYA ÇIKMIYOR
Uzmanlara göre gerçeği çarpıtmanın üç temel yöntemi bulunuyor:
Doğrudan yalan söylemek: Hiç yaşanmamış olayları gerçekmiş gibi anlatmak.
Bilgiyi eksik vermek: Olayın anlaşılması için önemli ayrıntıları bilinçli olarak gizlemek.
Algıyı yönlendirmek: Teknik olarak doğru ifadeler kullanılsa bile anlatım biçimiyle karşı tarafta yanlış bir izlenim oluşturmak.
DİKKAT ÇEKEN 5 DAVRANIŞ İŞARETİ
Tek başına hiçbir davranış bir kişinin yalan söylediğini kanıtlamaz. Ama beden diline ve konuşma biçimine dikkat edildiğinde daha sağlıklı değerlendirmeler yapmak mümkün olabilir.
1. NORMALDEN FAZLA GÖZ TEMASI
Yaygın inanışın aksine, yalan söyleyen herkes gözlerini kaçırmaz. Bazı kişiler tam tersine güven vermek amacıyla uzun süre ve abartılı biçimde göz teması kurabilir. Bu davranış, karşı tarafı ikna etme çabasının bir parçası olabilir.
2. MANİPÜLASYON YETENEĞİYLE ÖVÜNMEK
İnsanları kolayca etkileyebildiğini veya yönlendirebildiğini sık sık dile getiren kişilerin, araştırmalara göre gerçeği çarpıtma eğilimleri daha yüksek olabiliyor. Uzmanlar, bu tür söylemlerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
3. YÜZ BÖLGESİNE SIK DOKUNMAK
Konuşma sırasında ağız, burun, dudak veya göz çevresine istemsiz şekilde dokunmak, stres veya içsel çatışmanın işaretlerinden biri olabilir. Elbette bu hareketler tek başına yalan anlamına gelmez; diğer belirtilerle birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanabilir.
4. SESTE ANİ DEĞİŞİMLER VE SAVUNMACI TAVIR
Yoğun stres altında konuşan kişilerde ses tonu yükselip alçalabilir, konuşma ritmi bozulabilir veya basit sorular karşısında beklenmedik ölçüde savunmacı tepkiler görülebilir. Bu değişimler, kişinin baskı hissettiğine işaret edebilir.
5. GEREĞİNDEN FAZLA AYRINTI VERMEK
Gerçeği gizlemeye çalışan bazı kişiler, anlatımlarını daha inandırıcı göstermek için gereksiz ayrıntılar ekleyebilir. Sorulmayan detayları uzun uzun anlatmak, konunun özünden uzaklaşmak ve karmaşık cümleler kurmak bu davranışın en sık görülen örnekleri arasında yer alıyor.
Uzmanlar, bu işaretlerin hiçbirinin tek başına bir kişinin yalan söylediğini göstermediğinin altını çiziyor. En sağlıklı değerlendirme; davranışların bütününe, konuşmanın bağlamına ve kişinin normal iletişim tarzına birlikte bakılarak yapılabiliyor.
